Ι Ν Σ Τ Ι Τ Ο Υ Τ Ο    Κ Ρ Η Τ Ι Κ Ο Υ    Δ Ι Κ Α Ι Ο Υ
 
 
 
 

Δ Ε Λ Τ Ι Ο   Τ Υ Π Ο Υ

 

                                                                                                                                                                                            13-10-2015

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

 

Το Ινστιτούτο Κρητικού Δικαίου, συνεχίζοντας την επιστημονική του δραστηριότητα, ολοκλήρωσε την εκπόνηση πέντε (5) ακόμη επιστημονικών προγραμμάτων:

α) «Η ζωοκλοπή στην Κρήτη», της ερευνήτριας Μαρίας Γαλανού, που αποσκοπεί στη θεωρητική, νομολογιακή και κοινωνιολογική έρευνα του φαινομένου της ζωοκλοπής στην Κρήτη.

β) «Μονάδες και Όργανα μέτρησης Μεγεθών και Αξιών στην Κρήτη, Μέτρα, Σταθμά και Νομίσματα», του ερευνητή Ιωάννη Καλογεράκη. Πρωτότυπη έρευνα των πηγών που αναφέρονται σε χρησιμότατα θέματα διαλεύκανσης των νομικών προβλημάτων των συναλλαγών κατά ιστορικές περιόδους και περιοχές της Κρήτης.

γ) «Η έννοια της κατάχρησης του δικαιώματος μέσα από τη νομολογία των δικαστηρίων της Κρήτης. Αναφορά στα αντικειμενικά κριτήρια της καλής πίστης και των χρηστών ηθών», της ερευνήτριας Νικολέτας Μπεχλιβάνη. Ειδικότερη νομολογιακή έρευνα στα πλαίσια του Κρητικού Δικαίου της σύγχρονης περιόδου.

δ) «Ο Συγκρητισμός στη νομική θεωρία και πράξη», του ερευνητή Αντώνη Μανιάτη. Έρευνα της δημιουργίας, των όρων και της εφαρμογής του θεσμού του νομικού συγκρητισμού, από την πλευρά της νομικής επιστήμης, της κοινωνιολογίας του Δικαίου και της Ανθρωπολογίας του Δικαίου.

ε) «Όψεις κληρονομικού και οικογενειακού δικαίου στη Δυτική Κρήτη, κατά τα τελευταία έτη της Βενετοκρατίας», του ερευνητή Γιάννη Γρυντάκη, που αφορά την έρευνα σημαντικών θεσμών του Ιδιωτικού Δικαίου της Κρήτης κατά τη μέση περίοδο της ιστορίας της.

Εξάλλου συνεχίστηκαν, μολονότι η ολοκλήρωσή τους καθυστερεί, τα παλαιότερα επιστημονικά προγράμματα:

α) «Το Κρητικό Δίκαιο της Βενετοκρατίας», του ερευνητή Γιάννη Χατζάκη, που αφορά την παρουσίαση των σχετικών πηγών στην ιστορική και νομική τους διάσταση.

β) «Ποινική Δικαιοσύνη και Κρητικές Επαναστάσεις κατά τη Βενετοκρατία», του ερευνητή Χρήστου Κιτσόπουλου, που αφορά την έρευνα και μελέτη των σχετικών πηγών.

γ) «Η Βεντέτα στην Κρήτη», των ερευνητριών Μ. Παπαϊωάννου και Μ. Γαλανού. Σκοπός των προγραμμάτων αυτών είναι βασικά η ανάδειξη και παρουσίαση των πηγών του Κρητικού Δικαίου της αντίστοιχης περιόδου,

δ) «Τα Κρητικά Νομικά Έθιμα, Ειδικό μέρος», της ερευνήτριας Μαρίας Γαλανού, με σκοπό την ανάδειξη και παρουσίαση των πηγών του Κρητικού Δικαίου ως προς τα Κρητικά Νομικά Έθιμα (απαγωγή, αδελφοποιϊα, υιοθεσία, θεοδικία, αγροτικά και κτηνοτροφικά έθιμα κ.λ.π.),

ε) «Τα ναρκωτικά στην Κρήτη», των ερευνητριών Όλγας Θέμελη, Αλεξάνδρας Μοσχοπούλου και Σταματίνας Πούλου. Σκοπός του προγράμματος αυτού είναι βασικά η έρευνα του θέματος των ναρκωτικών στην Κρήτη από ιστορική, νομοθετική, νομολογιακή και εγκληματολογική πλευρά.

Συνεχίζεται επίσης κανονικά η εκτέλεση δύο νέων ερευνητικών προγραμμάτων του Ινστιτούτου:

α) «Έγκλημα και Τιμωρία, στη λογοτεχνική παράδοση της Κρήτης: Ευρήματα νομικού πολιτισμού στη λόγια και λαϊκή δημιουργία», που ανατέθηκε στον ερευνητή Νίκο Κωφίδη. Πρότυπη νομικοφιλολογική μελέτη στοιχείων του Κρητικού Δικαιϊκού Πολιτισμού.

β) «Η εγκληματικότητα στην Κρήτη και η ποινική αντιμετώπισή της», που ανατέθηκε στην ερευνήτρια Αντωνία Βοσκάκη. Αναλυτική έρευνα της εγκληματικότητας στην Κρήτη βάσει νομολογιακών στοιχείων και στατιστικών μετρήσεων.

Τέλος συνεχίζεται η εκπόνηση των διαρκών επιστημονικών προγραμμάτων: α) «Νομοθεσία περί Κρήτης», β) «Βιβλιογραφία Κρητικού Δικαίου» και γ) «Κρητική Νομολογία», δια του Διευθυντή του Ι.Κ.Δ. και με τη συνεργασία του ερευνητή Ιακώβου Σαμιωτάκη και της ερευνήτριας του Ι.Κ.Δ. Ιωάννας Κυριτσάκη. Από αυτά, το πρώτο αφορά τη συμπλήρωση του προγράμματος «Κώδικας Ισχύουσας Νομοθεσίας περί Κρήτης», δηλαδή την κωδικοποίηση όλων των σχετικών με την Κρήτη νομοθετημάτων, το δεύτερο τη διαρκή ενημέρωση της «Βιβλιογραφίας Κρητικού Δικαίου» και το τρίτο αποτελεί τη συνέχιση του ομώνυμου προγράμματος, δηλαδή την κωδικοποίηση και έκδοση της νομολογίας των κρητικών δικαστηρίων (Πολιτικών, Ποινικών και Διοικητικών), καθώς και των σχετικών αποφάσεων των ανωτάτων Δικαστηρίων της χώρας και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, της περιόδου από το 2000 και εφεξής, που έχει ενταχθεί σε ιδιαίτερο πρόγραμμα.

 

 

 

(Από το Γραφείο Τύπου)

 

 

Δ Ε Λ Τ Ι Ο   Τ Υ Π Ο Υ

                                                                                                                                                                                 17-3-2014

 

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

 

Κατά το διήμερο 15-16 Μαρτίου 2014, συνήλθε στο Ηράκλειο και στη Γόρτυνα, το Συνέδριο με θέμα «Δικαίωμά μου 2500 χρόνια, Η μεγάλη αλήθεια: Τα ανθρώπινα Δικαιώματα στον ευρωπαϊκό χώρο, Η αρχή έγινε από τη Γόρτυνα».

Στο Συνέδριο αυτό, το Ινστιτούτο Κρητικού Δικαίου αντιπροσωπεύτηκε με τον Διευθυντή του, κ. Στρατή Παπαμανουσάκη, που παρουσίασε το θέμα «Ελευθερία και Δικαιώματα από τη Γόρτυνα στη Λισσαβώνα» και πήρε μέρος στη συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης, με τους καθηγητές Κ. Μπουρδάρα, Σ. Αδάμ, Ηλ. Αρναούτογλου, Μ. Γιούνη και Δ. Καράμπελα.

Με την ευκαιρία αυτή προβλήθηκε το γενικότερο έργο του Ινστιτούτου και σχολιάστηκε ευμενώς η όλη δραστηριότητά του.

 

 

(Από το Γραφείο Τύπου)
 
________ * ________
 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι.Κ.Δ. 2014

 

 

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Πρόσληψη Διοικητικού και Επιστημονικού προσωπικού.
Εμπλουτισμός Βιβλιοθήκης Ι.Κ.Δ.
Προώθηση τροποποίησης ιδρυτικού νόμου Ι.Κ.Δ.

 

 

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

 

Σεμινάρια – Εκδόσεις – Διαρκή προγράμματα

Έκδοση «ΤΑΛΩΣ» ΚΒ΄ (2014) και ΚΓ΄ (2015).

Διοργάνωση Σεμιναρίου Κρητικού Δικαίου.

Συγκέντρωση Βιβλιογραφίας Κρητικού Δικαίου 2011-2014.

Κωδικοποίηση ισχύουσας Νομοθεσίας περί Κρήτης 2011-2014.

Παρακολούθηση -Έκδοση Κρητικής Νομολογίας 2011-2014.

Ολοκλήρωση επιστημονικού ερευνητικού προγράμματος

α) Μαρία Γαλανού, Δήμητρα Παπαΐωάννου, «Η Βεντέτα στην Κρήτη».

β) Γιάννης Χατζάκης, «Το Κρητικό Δίκαιο της Βενετοκρατίας».
γ) Χρ. Κιτσόπουλος, «Ποινική Δικαιοσύνη και Κρητικές Επαναστάσεις κατά την  Βενετοκρατία».
δ) Μαρία Γαλανού, «Τα Κρητικά Νομικά Έθιμα, ειδικό μέρος».

ε) Μαρία Γαλανού, «Η ζωοκλοπή στην Κρήτη».
στ) Όλγα Θεμελή, Αλεξάνδρα Μοσχοπούλου, Σταματίνα Πούλου, «Τα ναρκωτικά στην Κρήτη».

ζ) Ιωάννης Καλογεράκης, «Μονάδες και Όργανα μέτρησης Μεγεθών και Αξιών στην Κρήτη, Μέτρα, Σταθμά και Νομίσματα».

η) Νικολέτα Μπεχλιβάνη, «Η έννοια της κατάχρησης του δικαιώματος μέσα από τη νομολογία των δικαστηρίων της Κρήτης».

θ) Νίκος Κωφίδης, «Έγκλημα και Τιμωρία, στη λογοτεχνική παράδοση της Κρήτης: Ευρήματα νομικού πολιτισμού στη λόγια και λαϊκή δημιουργία».

ι) Αντώνης Μανιάτης, «Ο Συγκρητισμός στη νομική θεωρία και πράξη».

ια) Γιάννης Γρυντάκης, «Όψεις κληρονομικού και οικογενειακού δικαίου στη Δυτική Κρήτη, κατά τα τελευταία έτη της Βενετοκρατίας».

ιβ) Αντωνία Βοσκάκη, «Η εγκληματικότητα στην Κρήτη και η ποινική αντιμετώπισή της».

 

Ανάθεση νέων επιστημονικών προγραμμάτων

α) Κρητική Νομολογία 2011-2015. (Επιλογή και κωδικοποίηση αποφάσεων Δικαστη-ρίων της Κρήτης ή άλλων Δικαστηρίων επί αποφάσεών τους).

β) Ο αντιστασιακός χαρακτήρας του Κρητικού Δικαίου κατά την περίοδο της ξενοκρατίας. (Η διαμάχη ιδίου και ξένου δικαίου κατά την περίοδο Βενετοκρατίας και τουρκοκρατίας μέσω των νόμων και των εθίμων).

γ) Συμπλήρωμα Νομοθεσίας περί Κρήτης 2008-2015 (Κωδικοποίηση σχετικών νομοθετημάτων).

δ) Το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων στην Κρήτη (η δημόσια και η ιδιωτική ιδιοκτησία κατά το Κρητικό Δίκαιο, πριν και μετά την Ένωση).

 

 

 

Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ

 ΣΤΡΑΤΗΣ ΠΑΠΑΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ

 
________ * ________
 
Δ Ε Λ Τ Ι Ο   Τ Υ Π Ο Υ
1-10-2013
Κυκλοφόρησε ο τόμος KΑ΄ (2013) της περιοδικής έκδοσης του Ινστιτούτου Κρητικού Δικαίου, «Τάλως», που περιλαμβάνει το έργο του καθηγητή Ιωάννη Τζαμτζή «Creta Romana, Πηγές δικαίου, Πολιτικοί και κοινωνικοί θεσμοί στην Κρήτη κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, 67 π.Χ. – 235 μ.Χ.».
Ο καθηγητής Ιωάννης Τζαμτζής με την «Creta Romana» του, που αποτελεί την πρώτη ουσιαστικά μονογραφία σχετικά με τους θεσμούς και το δίκαιο στην Κρήτη κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, συμβάλλει πολλαπλώς στην οικοδόμηση της θεωρίας του Κρητικού Δικαίου. Κωδικοποιεί τις γνώσεις μας για τη ρωμαϊκή Κρήτη, αναθεωρώντας κατεστημένες απόψεις. Διανοίγει νέους δρόμους στη μελέτη του αρχαίου Κρητικού Δικαίου. Και τεκμηριώνει σε αδιάψευστες πηγές τις αρχές που διέπουν ολόκληρο το σύστημα του Κρητικού Δικαίου, τη συνέχεια, την αντίσταση, την αυτονομία του.
Στο πρώτο μέρος του έργου διαπραγματεύεται την εισαγωγή των ρωμαϊκών πηγών δικαίου στην Κρήτη, ενώ στο δεύτερο θέτει τα όρια της ρωμαϊκής δικαιικής υπερδομής, σε μια αντιπαράθεση δράσης και αντίδρασης, που οδηγεί σε μια νέα δικαιική σύνθεση. Ήδη από την Εισαγωγή μέχρι τα Συμπεράσματά του, αναπτύσσει ένα γόνιμο επιστημονικό διάλογο για τη ρωμαϊκή ιστορία της Κρήτης, υπό το πρίσμα του δικαίου και των θεσμών, που υπογραμμίζει την αποκατάσταση ενός πραγματικού κρητορωμαϊκού συγκρη-τισμού, όρου που άλλωστε δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των πολέμων των ρωμαίων για την κατάκτηση της Κρήτης, με την έννοια της υπέρβασης των αντιθέσεων μεταξύ των κρητικών πόλεων – κρατών και της συνένωσής τους προς αντιμετώπιση του ρωμαϊκού κινδύνου (Πλούτ., Π.Φιλαδ. 2.490b 5, Σουίδ. L. συγκρητίσαι, Μ. ?τυμ. 732-754). Η βάση, τα όρια, τα αποτελέσματα αυτού του συγκρητισμού, ανάγονται σε κεντρικά προβλήματα στη μελέτη του Κρητικού Δικαίου σε όλες τις περιόδους εξέλιξής του.
Στο πρώτο κεφάλαιο της διατριβής «Η ένταξη της Κρήτης στη ρωμαϊκή επικράτεια», εξετάζεται η μεταβατική περίοδος από την επιδιαιτησία της Ρώμης στις διαφορές των κρητικών πόλεων μέχρι τη στρατιωτική επέμβαση, περνώντας από το συγκλητικό δόγμα περί «amici et foederαti», φίλων και συμμάχων της Ηγεμονίας. Ιδιαίτερα ασχολείται ο συγγραφέας με την ουσία της υπαγωγής της Κρήτης στο ρωμαϊκό Imperium με τη σύγκρουση των imperia των στρατηγών Πομπηίου και Μετέλλου και με τη διάκριση lex provinciae και formulae, όσον αφορά το αρχικό καθεστώς των πόλεων της Κρήτης. Η παρά-θεση των «παλαιών» και «νέων» πηγών του ρωμαϊκού δικαίου και η εφαρμογή τους στην Κρήτη, αποτελεί εξαντλητικό μέλημα του συγγραφέα, που προσφέρει αρκετά νέα στοιχεία στην έρευνα.
Στο δεύτερο κεφάλαιο «Η διαχείριση της εφαρμογής των ρωμαϊκών κανόνων» παρουσιάζεται ολόκληρο το πλέγμα του ρωμαϊκού διοικητικού συστήματος στην Κρήτη και στην Κυρήνη με την οποία συνενώθηκε το νησί, ιδιαίτερα δε η εξουσία του ανθυπάτου και των λοιπών αξιωματούχων, καθώς και η πρακτική του μεταβατικού δικαστηρίου (conventus).
Στο τρίτο κεφάλαιο «Η θεσμική σύνθεση στο επίπεδο των προσώπων» εξετάζεται η διάδοση της ρωμαϊκής πολιτείας και η εφαρμογή της ως προσωπικού καθεστώτος στην Κρήτη, με ιδιαίτερες αναφορές στον γορτύνιο Κύδα και στον θεσμό της Κρηταρχίας, η διατήρηση του κρητικού θεσμού των συσσιτίων στη Λύττο, η φορολόγηση της έγγειας ιδιοκτησίας και η διάσωση της Μεγάλης Επιγραφής της Γόρτυνας, ενδεικτική της διατήρησης ορισμένων κρητικών διατάξεων και τοπικών δικαστικών αρμοδιοτήτων.
Στο τέταρτο κεφάλαιο «Η πολιτική και πολιτειακή πραγματικότητα», εξετάζονται ο ρωμαϊκός αποικισμός της Κνωσού, τα καθεστώτα των κρητικών πόλεων και η διατήρηση των τοπικών ιδιαιτεροτήτων (κόσμοι), η περίοδος της «ελευθέρας Κρήτης», με την αυτονομία των κρητικών πόλεων απέναντι στη Ρώμη, καθώς και η παραχώρηση εδαφικής περιοχής της ανατολικής Κρήτης από τον Αντώνιο στην Κλεοπάτρα της Αιγύπτου, τέλος δε ο θεσμός του κρητικού «Κοινού» της Ηγεμονίας.
Ουσιαστική θέση στην «Creta Romana» κατέχει το Παράρτημά της και κυρίως η παρουσίαση των επιγραφικών και γραμματειακών κειμένων της εποχής, που αναδεικνύουν και τεκμηριώνουν ασφαλώς τα συμπεράσματα του συγγραφέα, αλλά αποτελούν και σημαντικότατες πηγές του αρχαίου Κρητικού Δικαίου. Πέραν των γενικότερων σημείων, που πλουτίζουν την ιστορική γνώση της περιόδου της ρωμαιοκρατίας στην Κρήτη, ιδιαίτερη σημασία για το Κρητικό Δίκαιο αποκτούν οι πληροφορίες και η ερμηνεία τους, που οδηγεί στην συγκρότηση μιας γενικής αντίληψης, ειδικότερα στα  θέματα κυρίως του Κώδικα της Γόρτυνας, των συσσιτίων της Λύττου, της Κρήτης libertas, του Κοινού των Κρητών και των Κρητών αξιωματούχων.
Η μελέτη των στοιχείων αυτών τεκμηριώνει και ισχυροποιεί τη δημιουργία, την ύπαρξη και την εφαρμογή των κυριότερων ρητρών του Κρητικού Δικαίου, την ισχυρή αντίσταση, την αφομοιωτική παρουσία και το δημιουργικό συγκρητισμό του. Η ολοφάνερη συνέχεια του Κρητικού Δικαίου από την αρχαία του περίοδο στην πρώτη ξενοκρατία με ιδιαίτερους θεσμούς, τοπική αρμοδιότητα και εφαρμοσμένες πρακτικές, αποδεικνύει τη ζωτικότητα, που διαχέεται στον κρητικό πολιτισμό και συντηρεί και αναβιώνει τις αρετές του. Η αλληλεπίδραση άλλωστε κρητικού και ρωμαϊκού δικαίου, εμφανίζεται σε χαρακτηριστικούς κοινούς θεσμούς, όπως του praitor peregrinus (ξένιος κόσμος, Col. ΧΙ. 16-17), του adsertor in libertatem (απελευθέρωση δούλου, Col. XI. 24-25), του nexum se dare (αυτοενεχυριασμός, Col. II. 56-57), των hereditatibus et tutelis (κληρονομία και επιτροπεία, Col. V. 3-5), που φαίνεται ότι επανέρχονται μέσω του ρωμαϊκού δικαίου στην αρχαία κρητική κοιτίδα τους. Στο αρχαίο Ωδείο της Γόρτυνας η αναστήλωση της Μεγάλης Επιγραφής δεν μπορεί παρά να αποτελεί ανταπόδοση της ρωμαϊκής Δωδεκαδέλτου σ’ αυτήν, η οποία, κατά την ισχυρή ελληνική και λατινική παράδοση, χρησίμευσε ως υπόδειγμα (?ρόδ. Ι. 66, Πλάτ. Μίν. 318c, ?ριστ. Πολ. 1271b, Διον. Αλικ. Ι 52, 56, Liv. III. 31).
H «Creta Romana» του καθηγητή Ιωάννη Τζαμτζή παραδίδεται στη δημοσιότητα ως αξιομίμητο επίτευγμα της νομικής επιστήμης, ως βασικό έργο μελέτης του Κρητικού Δικαίου και ως θετικό παράδειγμα δυναμικής της νομικής θεωρίας και πρακτικής, αξιολόγησης των θεσμών και των ιδεών του παρελθόντος και δημιουργίας ελπίδας, αντίστασης και προοπτικής στο πεδίο του Δικαίου και του συνεχόμενου ευρύτερου χώρου.
  
(Από το Γραφείο Τύπου)
 
- - - - * - - - -
 
 
Δ Ε Λ Τ Ι Ο   Τ Υ Π Ο Υ
21-09-2012
 

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κ. Ρουπακιώτης, συνοδευόμενος από τον Υφυπουργό κ. Καραγκούνη και τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου κ. Κανελλόπουλο, καθώς και ο Πρόεδρος της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων  Ελλάδας και Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, κ. Αδαμόπουλος και ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Χανίων, κ. Ποντικάκης, επισκέφτηκαν σήμερα το Ινστιτούτο Κρητικού Δικαίου, το οποίο εποπτεύεται από το Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Ο κ. Υπουργός ξεναγήθηκε στο Ινστιτούτο και ενημερώθηκε για το εκτελούμενο επιστημονικό πρόγραμμα καθώς και για τα προβλήματα του Ινστιτούτου από τον Διευθυντή κ. Παπαμανουσάκη, εξέφρασε την ικανοποίηση και τα συγχαρητήριά του για το συντελούμενο έργο στο Ινστιτούτο και ευχήθηκε καλή συνέχεια.

 

(Από το Γραφείο Τύπου)

 

- - - - * - - - -

Γνωριμία - Σκοπός - Δραστηριότητες - Προγράμματα
Εκδόσεις - Πεπραγμένα - Μέγαρο Ι.Κ.Δ. - Τα νέα του Ι.Κ.Δ. - Κεντρική Σελίδα  - Ισχύουσα Νομοθεσία περί Κρήτης